بانوان :

دور اول

ساره تاجیک             ۱ - ۰      شادی پریدر

آتوسا پورکاشیان     ۱ - ۰      نینا همتی زاده

شایسته قادرپور      ۱ - ۰      هما علوی

شیرین نوابی         ۰.۵ - ۰.۵ مونا سلمان ماهینی

شهره بیات               ۱ - ۰       غزل حکیمی فرد

میترا حجازی پور       ۱ - ۰      متین فردی

قرار بر این بود که با هم مروری بر متن این کتاب داشته باشیم. اینک به وعده‌ی خود عمل می‌کنیم و قسمت‌هایی از متن کتاب را همراه با توضیحات تکمیلی و نکات جدید و بعضاً اصلاحیه‌های کوچک، برای شما نقل می‌کنیم. ما در اصلاح و تکمیل مطالب کاملاً سلیقه‌ی خود را اعمال کرده‌ایم (مثل سایر مطالب وبلاگ)، و بنا به نظر خود سعی کرده‌ایم که مطالب را به شکل مفیدتری در بیاوریم. امیواریم که واقعاً به این هدف رسیده باشیم.

***

عنوان کتاب: همانند یک استاد بزرگ فکر کنید

تألیف: الکساندر کوتوف (استاد بزرگ شترنج)

ترجمه: عبدالحسین نوابی

نشر نوپا

چاپ اول: 1369

تعداد صفحات: 306

***

چه قدر شترنج می‌دانید؟

با سلام خدمت همه دوستان عزيز
امروز می خواهم چند بازی جالب را خدمت شما معرفی کنم که اصل و اساس آنها همان بازی شترنج است. اما با انجام تغييراتی به آنها « تنوع » داده شده است و مسائل و نکات جديدی را به وجود آورده است.
1. تصور کنيد که در شروع بازی جای شاه و اسب شاه را عوض کنيم ( هم برای سياه و هم برای سفيد ). در اين صورت بايد از چنين وضعيتی بازی را شروع کنيم :

		یکی از حالات شروع در شترنج 960
نوبت حرکت : سفيد قلعه رفتن سفيد : جناح شاه و وزير قلعه رفتن سياه : جناح شاه و وزير مقصد آنپاسان : خير شماره حرکت بعد : 1 #	8   7   6   5   4   3   2   1
		a b c d e f g h
		Copy Position

در اين صورت چه اتفاقی می افتد ؟ خوب ، يک شترنج جديد داريم که همه چيز آن مثل شترنج « کلاسيک » است. با اين تفاوت که از يک مزيت بزرگ هم برخوردار است. حرکات شروع بازی ديگر حفظی و Book نيستند. بلکه بازيکن بايد از فکر خود کمک بگيرد ! جای بقيه مهره ها را نيز به تصادف می توان تغيير داد و لذا هر بار بايد شرايط خاص جديد پوزيشن را هم در نظر گرفت. اين بازی را شترنج 960 ( بخوانيد : شترنج ِ نهصد و شصت ) می نامند که ايده اوليه آن را بابی فيشر مطرح کرده است. شرايط فيشر برای وضعيت اوليه بازی از اين قرارند :
* پياده های سفيد و سياه در رديف های دوم و هفتم چيده می شوند و دست نمی خورند.
* تغييرات ايجاد شده در محل استقرار سوارها برای سفيد و سياه بايد عينا ً يکسان باشد. ( مثلا ً شاه ها روبه روی هم باشند ).
* طرف سفيد بايد يک فيل روشن و يک فيل تيره داشته باشد. ( هر دو فيل سفيد را مثلا ً در خانه های تيره قرار ندهيد ). همين طور در مورد طرف سياه.
* رخ ها بايد در طرفين شاه قرار بگيرند. ( نه اين که هر دو مثلا ً سمت راست شاه باشند ).
با اين ملاحظات مهره ها را به 960 وضع مختلف می توان چيد که نام بازی نيز از همين جا آمده است.
شرايط قلعه رفتن قدری توضيح نياز دارد : شرايط کلاسيک به جای خود هستند. شاه نبايد در حالت کيش باشد و در خانه های واسطه و خانه مقصد نيز نبايد زير ضرب باشد. شاه و رخی که قرار است قلعه برود نبايد قبلا ً حرکت کرده باشند. حتی اگر به خانه اوليه بازگشته باشند. قلعه رفتن نمی تواند شامل زدن ( کشتن ) مهره ای باشد و خانه های بين شاه و رخ و خانه های مقصد آنها بايد خالی باشند. تا اين جا نکته جديدی وجود ندارد. اما در شترنج 960 بايد اين قوانين را هم رعايت کرد :
* در قلعه کوچک شاه و رخ سفيد هر جا که باشند بايد نهايتا ً در خانه های قلعه کلاسيک قرار بگيرند. که همان g1 و f1 باشد. همين شرايط برای قلعه بزرگ و برای طرف سياه هم برقرار است.
* بايد توجه داشت که برای رعايت شرط فوق گاهی در عمل قلعه رفتن ممکن است شاه اصلا ً حرکت نکند و فقط رخ از روی آن بپرد. يا اين که رخ حرکت نکند و فقط شاه از روی آن بپرد. بستگی دارد به وضعيت اوليه استقرار آنها. به عنوان مثال همان شکل بالا را در نظر بگيريد که در آن شاه سفيد از ابتدای بازی در g1 قرار داشت. لذا اگر سفيد قلعه برود ( بعد از اين که فيل از f1 بيرون رفت ) شاه اصلا ً حرکت نمی کند و رخ شاه به f1 می رود. اين حرکت طبق معمول با نماد o-o نمايش داده می شود.
پس به طور خلاصه : در بعضی چيدمان های اوليه ممکن است شرايطی پيش بيايد که با قلعه رفتن ، شاه يا رخ ( نه هر دو ! ) حرکت نکند.
شترنج 960 ...
اين هم مژده ای بود برای کسانی که شب و روز بی وقفه Book از بر می کنند !

2. بازی بعدی از اين هم ساده تر است. تمام قوانين آن را می توان در يک جمله خلاصه کرد : « گرفتن اجباری است ». اگر بازيکنی بتواند مهره ای را بگيرد حتما ً بايد اين کار را بکند. اگر بتواند چندين مهره را بگيرد می تواند بين آنها هر طور که مايل است انتخاب کند. اولين کسی که تمام مهره های خود را از دست بدهد برنده بازی است. بازيکنی که امکان زدن هيچ مهره ای را ندارد می تواند هر حرکت مجاز در شترنج کلاسيک را انجام بدهد. يک نکته مهم ديگر : « شاه هيچ نقش ويژه ای ندارد ». کيش و ماتی در کار نيست. شاه را هم می توان گرفت و بازی را ادامه داد. حتی شاه می تواند شاه را بگيرد ! پياده ای که به عرض هشتم خود می رسد می تواند شاه بشود ! قلعه رفتنی در کار نيست. اما « آن پاسان » يا گرفتن عبوری هنوز وجود دارد. ضمنا ً ناگفته نماند : اگر کسی « بی حرکت » شود - به عنوان مثال يک پياده داشته باشد که جلوی حرکت آن هم بسته باشد - برنده بازی است. واضح است که امکان تساوی در هيچ حالتی وجود ندارد.
اين بازی را « شترنج خودکشی » می نامند. يک نکته نااميد کننده وجود دارد : اين بازی در بعضی حالات حل شده است. به اين معنا که کاملا ً اثبات شده که چه کسی برنده است. به عنوان مثال حرکات معروف 1.e4 و 1.d4 منجر به باخت اجباری سفيد می شوند. از قبل مشخص است که سياه تا انتها چه طور بايد بازی کند تا برنده شود. يک نکته اميدوار کننده هم وجود دارد : راه حل های مذکور آن قدر پيچيده و طولانی هستند که برای يک انسان - ماشين به کنار - امکان حفظ کردن آنها وجود ندارد. لذا هنوز هم می توان از اين « خودکشی » لذت برد !

3. بازی بعدی را شايد بتوان « شترنج چرتکه ای » ناميد. فرض کنيد در ابتدای بازی علاوه بر صفحه و مهره های شترنج ، 64 عدد سنگ کوچک يکسان هم در اختيار داريم که 32 عدد برای ما و 32 عدد برای حريف ماست. هر حرکت « خرج » مشخصی دارد. مثلا ً حرکت دادن فيل - در هر شرايطی - به قيمت 4 سنگ تمام می شود. که از موجودی ما برداشته می شود و به حريف اضافه می گردد. به همين ترتيب حريف هم با حرکت بعدی خود مقداری به حساب ما خواهد افزود. با هم قرارداد می کنيم که موارد ذيل را رعايت کنيم :
* تمام قوانين کلاسيک هنوز معتبر هستند.
* حرکتی که از عهدة پرداخت مخارج آن بر نمی آييم ( حساب را منفی می کند ) ، ممنوع است.
* کسی که صرفا ً به دلايل « اقتصادی » از انجام هر حرکتی عاجز است ، بازنده است. نبايد اين حالت را با « پات شدن » که به معنی تساوی بازی است اشتباه کرد. * کسی که « ورشکسته » شود ( دارايی اش به صفر برسد ) بازنده است. درست مثل اين که مات شده باشد. ( به جز يک حالت استثنا که ذيلا ً توضيح داده خواهد شد ).
* هزينة حرکت مهره ها از اين قرار است :
وزير = 1    شاه = 2    اسب = 3
فيل = 5    رخ = 8    پياده = 10
قلعه رفتن = 10    آن پاسان = 1
* هزينة ترفيع مهره ها نيز بايد مشخص شود :
ترفيع به فيل = 1
ترفيع به اسب = 3
ترفيع به رخ = 5
ترفيع به وزير = 8
در اين بازی حالات بسيار جالبی پيش می آيد. مثلا ً می توانيم وزير حريف را با پياده بگيريم ولی حيف که فقط 10 عدد سنگ داريم و اگر اين کار را بکنيم به صفر می رسيم ! و بسياری ملاحظات ديگر هم وجود دارند که همه به مسائل « اقتصادی » برمی گردد. قبل از هر حرکت بايد حساب و کتاب کنيم و خوب « چرتکه » بياندازيم. در اينجا می توان چند سؤال خوب و خردمندانه مطرح کرد :
س : اگر حرکتی بکنيم که منجر به مات حريف شود و همزمان حساب ما به صفر برسد ، برنده کيست ؟
ج : برنده کسی است که مات می کند. قوانين کلاسيک برد و باخت و تساوی « قوی تر » از قوانين جديد هستند. اما فراموش نشود : حرکتی که حساب را منفی می کند هميشه ممنوع است.
س : حالتی را تصور کنيد که من در عين « فقر و تنگدستی » ام ( 2 عدد سنگ دارم ) و کيش هم شده ام و تنها راه دفع کيش اين است که پياده ام را حرکت بدهم. که می دانيم هزينه اش 10 سنگ است. در اين صورت تکليف چيست ؟
ج : هر چند بی رحمانه به نظر می رسد ، اما شما مات شده ايد ! چرا که کيش شده ايد و راهی برای دفع آن نداريد.
س : فرض کنيد که من فقط شاه و رخ دارم. موجودی سنگ ها 3 تاست. لذا رخ نمی تواند حرکت کند. حال فرض کنيد که شاه نيز حرکت مجازی ندارد اما کيش هم نيست. آن طور که من متوجه شده ام در اين حالت من بازنده ام ، نه ؟
ج : احسنت ! دقيقا ً همين طور است !

مايلم اين را هم بگويم که فکر اصلی اين بازی برای اولين بار به ذهن نويسندة اين سطور رسيد و آن هم زمانی بود که داشتم شترنج را با زندگی روزمره مقايسه می کردم. هر کسی می داند که در زندگی هزينة تمام تصميم ها يکسان نيست. به عنوان مثال همه می دانيم که مسافرت با هواپيما بهتر از اتوبوس است ( اگر اين مثال را دوست نداريد تاکسی و اتوبوس خط واحد را در نظر بگيريد ! ) اما فقط در صورتی می توانيم بليت هواپيما بخريم که مبلغی ...
آهان ! پس شايد بتوانيم شترنجی ابداع کنيم که تا حدی به شرايط تصميم گيری در زندگی واقعی نزديک تر باشد. يعنی تمام حرکات موجود به يک اندازه سهل و ساده نباشند ... آهاااااان !

قيمت حرکات و سرمايه اوليه 32 واحدی را هم به صورت تجربی به دست آوردم. در اين مورد جالب است که دو حالت کرانه ای را هم مورد توجه قرار دهيم : اگر سرمايه اوليه خيلی کم باشد ( مثلا ً 4 سنگ ) بازی فورا ً به بن بست می رسد. اگر سرمايه اوليه خيلی زياد باشد ( مثلا ً 400 سنگ ) ديگر بود و نبود سنگ ها بی اثر می شود و بازی تبديل می شود به شترنج کلاسيک. نکات جالب ديگری هم در اين مورد وجود دارد که فقط از بيم طولانی (تر) شدن مطلب فعلا ً از آنها می گذرم. اما فقط می خواهم بگويم که اعداد پيشنهادی به تعبيری « بهينه » شده اند. از جمله همين عدد 32 . شما اگر مايليد اين بازی را به نام « شترنج 32 » به دوستان خود معرفی کنيد ولی لطفا ً از « ذکر منبع » خودداری نکنيد !
يک مژده هم دارم. اگر توفيقی پيدا کنم قصد دارم برنامة اين بازی را هم - که کار ديگری است از خود من - برای دانلود در اختيار همة دوستان گرامی قرار بدهم. در اين برنامه تمام پارامترهای مهم ( مثل سرمايه اوليه ) را به انتخاب شما می گذارم تا ببينيد که با انتخاب چه مقاديری به حالت دلخواه خود می رسيد و ببينيد که دست و پنجه نرم کردن با کامپيوتر در اين حالت چه طور است !
منبع:.persianblog.ir

امروز يک مسئله جالب مطرح می کنم : مات در دو حرکت !

وضعيت اين است

سفيد :

Ka7 - Qh2 - Rd1

سياه :

Kc8 - Rd8 - Pc7 - Pd7

توضيح : اين مسئله توسط دکتر ماکس ايوه مطرح شده است ؛ که از سال 1935 تا 1937 قهرمان شترنج جهان بود. سفيد بايد بازی را شروع کند و در 2 حرکت مات کند. سعی خودتان را بکنيد !جواب رادرقسمت نظرات کاربران بنویسید

«گری وین‌اشتین» در آوریل 1963 در باکو از مادری ارمنی و پدری یهودی به دنیا آمد. «استاد بزرگ» در 1985 به عنوان جوان‌ترین شرکت‌کننده تاریخ وارد مسابقات قهرمانی جهان شد. دارنده عنوان «قهرمان جهان» (World Champin) در نخستین روز بهار سال 2005 بازنشستگی خود را اعلام کرد. اما هنوز با 2851 امتیاز در صدر جدول استاد بزرگان جهانی ایستاده است.

کاسپاروف شد
5 سالش بود که با تماشای بازی پدر و مادرش، شطرنج یاد گرفت. در 7 سالگی پدرش را از دست داد. در 8 سالگی وارد مدرسه شطرنج میخاییل بوتوینیک شد. ولادیمیر ماکوگنوف، «استاد بزرگ» شطرنج مربی‌اش شد. در 12 سالگی نام فامیل مادرش «کاسپاریان» را با کمی تغییر (کاسپاروف) روی خودش گذاشت. 1976 بود که با روش «دفاع کارو-کان» که استادش در آن تخصص داشت، قهرمان روسیه شد. این مقام سال‌های بعد همچنان تکرار می‌شد.

1980 قهرمان مسابقات دورتمند شد.. در حالی که سال قبل وارد جدول رده‌بندی «استاد بزرگی» جهانی شده بود. از سال 1985 تا سال 1993 قهرمان بلامنازع شطرنج جهان بود. تک تک حرکاتش را در نبردهایش با آناتولی کارپف و ... را در مدارس شطرنج درس می‌دهند. اوج این بازی‌ها در سال 1984 بود که در چند بازی برای مشخص شدن قهرمان جهان، کارپف و کاسپارف در مقابل هم قرار گرفتند، مبارزه‌ای که کارپف در طول آن 10 کیلو وزن کم کرد و سرانجام فاتح مسابقات شد، اما سال بعد کاسپاروف نشان داد که درس‌های زیادی از آن بازی‌ها گرفته. این بار اون بود که برد و این عنوان را از کارپف گرفت و حربه‌اش این بود: «دفاع سیسیلی»

شنا در دریای عمیق
دیگر آدم‌ها حریفش نبودند، رفت سراغ کامپیوترها، رقابت کاسپاروف با پیشرفته‌ترین ابرکامپیوتر زمان در سال 1996 ساخت IBM به اسم «دیپ بلو» یک رقابت ساده شطرنج نبود، بلکه نماد آینده بشر در مواجه با هوش مصنوعی بود. چانگ ژن‌تان رئیس گروه تحقیقاتی که دیپ بلو را طراحی کرده بود گفت: «درسی که از رویارویی کاسپاروف و دیپ بلو در مورد توانایی کامپیوتر در رقابت با قدرت تجزیه و تحلیل بشری می‌توان آموخت، قابل تعمیم به مسائل پیچیده‌ایی نظیر مدل‌سازی اقتصادی و کنترل ترافیک هوایی است.»

ترکیب سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، دیپ‌بلو را قادر ساخته بود که در هر ثانیه 100 میلیون حرکت مختلف بازی را پیش‌بینی و تحلیل کند. کاسپاروف قبل از برگزاری این رقابت گفته بود با توجه به قدرت مغزی بشر، بسیار دشوار خواهد بود که کامپیوتر بتواند بر تمام ابعاد آن غلبه کند. در حین هر دور بازی، طراحان برنامه مجاز نبودند پارامترهای آن را تغییر دهند، اما در عین حال در بین بازی‌ها این امکان را داشتند تا تغییرات مورد نظر خود را انجام دهند تا کامپیوتر با استفاده از تاکتیک دیگری به نبرد با حریف برود. اما به رغم این تدابیر، کاسپاروف نقاط ضعف کامپیوتر را ارزیابی کرد و توانست علی‌رغم سرعت فوق‌العاده کامپیوتر در حرکات خود، آن را مقهور خود کند.

اما یک سال بعد، دیپ‌بلوی تقویت شده، هر ثانیه 200 میلیون حرکت مختلف بازی را پیش‌بینی و تحلیل می‌کرد و کاسپاروف همان آدم قبلی بود ... فردا سهام IBM، دو و نیم برابر شده بود و روزنامه‌ها تیتر زدند: «انسان از ماشین باخت»

بابی فیشر ستاره پرهیاهوی شطرنج جهان، در آخرین بازی عمر خود نتیجه را به رقیب سرسختش "مرگ" واگذار کرد.

رابرت فیشر و یا بابی فیشر (۱۹۴۳) شطرنج ‌باز‌ و قهرمان سابق جهان در شیکاگو آمریکا متولد شد. او در ۱۴ سالگی قهرمان شطرنج آمریکا شد و پس از آن ۸ بار دیگر به این مقام دست یافت. او در سال‌های ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۵ میلادی قهرمان شطرنج جهان بود.

در سال ۱۹۷۲ بوریس اسپاسکی را با ۷ برد، ۳ باخت و ۱۱ تساوی در جنجالی‌ترین رویارویی تاریخ شطرنج که به نام رویارویی قرن شناخته شد شکست داد. علت اهمیت این رقابت جنگ سرد و رقابت‌های سیاسی بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی بود.

سه سال بعد او به‌خاطر اعتراض به فیده حاضر به دفاع از عنوان قهرمانی خود در مقابل آناتولی کارپف نشد و فیده عنوان قهرمانی را به کارپف واگذار کرد.

سبک بازی او بسیار هجومی بود و پیروزی‌های شگفت‌آوری با همین روش به‌دست آورد. شخصیت جنجالی و سبک بازی هجومی و سخنان تند و بی ملاحظه و رفتارهای خارج از هنجارش از او یک چهره چنان جالب توجه ساخته که بسیاری افراد ناآشنا با شطرنج هم با نام او آشنا هستند.

^{جهت دیدن قیمت گوشیهای موبایل روی ادامه مطلب کلیک کنید}

^{منتظر نظرات زیبایتان هستم}

^{باتشکر شیخیانی}